Jak co roku Insurance Institute for Highway Safety (IIHS) przedstawił wyniki testów bezpieczeństwa najpopularniejszych modeli samochodowych. W tym roku „przebadane” zostało ponad 100 aut. Na najwyższe wyróżnienie i ocenę „Top Safety Pick+”, w tym prestiżowym rankingu bezpieczeństwa zasłużyły: Tesla Model 3 i Model Y, Volvo XC40 Recharge i C40 Recharge, Volkswagen ID.4 oraz Audi E-Tron i E-Tron Sportback. Warto zwrócić uwagę, że C40 Recharge i E-Tron Sportback to odpowiednio „coupe” wersje XC40 Recharge i E-Tron. Najwyższą ocenę Top Safety Pick+, uzyskał także Hyundai Nexo napędzany wodorowym ogniwem paliwowym. Warto przypomnieć, że równie wysoką ocenę model ten uzyskał w badaniu w 2019 roku.

Good w sześciu kategoriach

Aby otrzymać ocenę Top Safety Pick+, pojazdy muszą uzyskać najwyższą ocenę „Dobry” (Good) we wszystkich sześciu kategoriach testów zderzeniowych IIHS oraz ocenę „Zaawansowane” lub „Superior” za dostępną technologię zapobiegania zderzeniom.

Badane jest m. in. to jak auto radzi sobie z lekkim uderzeniem z przodu po stronie kierowcy, lekkim uderzeniem z przodu po stronie pasażera, czy umiarkowanym uderzeniem z przodu (centralnym). Badana jest także wytrzymałość dachu i jakość ochrony którą dają zagłówki. Przetestowano również systemy zapobiegania zderzeniom czołowym. W trakcie testów oceniano także co najmniej jeden system reflektorów. W przypadku 65 modeli (w tym 8 elektrycznych), które otrzymały nagrodę Top Safety Pick+, dobre lub akceptowalne reflektory są standardem we wszystkich wersjach.

Wskaźnik dla kupujących

Oceny bezpieczeństwa IIHS pokazują przede wszystkim, które z modeli wykraczają poza minimum określone w przepisach. – Nasze nagrody ułatwiają kupującym znalezienie modeli, które ochronią ich w trakcie potencjalnego wypadku lub zwiększają szanse, że nigdy nie będą w nim uczestniczyć. Aplikując do Top Safety Pick+, producenci samochodów pokazują, jak ważne jest dla nich bezpieczeństwo klientów – powiedział prezes IIHS, David Harkey.

Testowany popularny model Ford Mustang Mach-E otrzymał nagrodę Top Safety Pick drugiego stopnia. Mach-E stracił dodawany „plus”, ponieważ jego reflektory w wersjach wyposażenia Select i California Route 1 otrzymały niższą ocenę „Marginal”.

Czas podnieść poprzeczkę

W tym roku kryteria przyznawania ocen pozostały niezmienione w stosunku do zeszłorocznych. Jednak począwszy od 2023 r. IIHS ma dodać dwie nowe kategorie. Jedną z nich będzie prawdopodobnie oryginalny test uderzenia bocznego. Zostanie również dodany test systemów zapobiegania zderzeniom z pieszymi w nocy. Przyszły rok prawdopodobnie przyniesie pierwsze oceny bezpieczeństwa dla w pełni elektrycznych pickupów, co związane jest ze znacznie zwiększoną produkcję tego typu samochodów (m. in. Rivian R1T i GMC Hummer EV, Ford F-150 Lightning. Tesla swojego pick upa wypuści na rynek na początku 2023 r., Stellantis zaś w 2024 roku (RAM 1500 BEV).

– Producenci zasługują bez wątpienia na gratulacje za ciągłe ulepszenia, których dokonali od czasu ostatniej aktualizacji naszych wymagań dotyczących przyznawania najwyższych ocen. Jednak duża liczba zwycięzców Top Safety Pick+ pokazuje, że nadszedł czas, aby wprowadzić kolejne dodatkowe testy – podsumował David Harkey.

Źródło: na podstawie iihs.org, własne

Zbyt pochopne wnioski

W październiku 2020 r. w Warszawie przy ulicy Górczewskiej 181 doszło do pożaru, który spowodował znaczne straty materialne. Spłonęło około 50 samochodów zaparkowanych w podziemnym parkingu. Akcja gaśnicza trwała kilkanaście godzin. Po jej zakończeniu okazało się, że z użytku na trwałe wyłączono 48 mieszkań. Nie czekając na oficjalne ustalenia, w wielu przekazach medialnych sugerowano, że przyczyną pożaru był samozapłon samochodu elektrycznego. W międzyczasie wyjaśnianiem przyczyn zajęła się policja i prokuratura. Śledztwo toczyło się w kierunku sprowadzenia zdarzenia zagrażającego życiu i zdrowiu wielu osób albo mieniu w wielkich rozmiarach w postaci pożaru, czyli czynu opisanego w artykule 163 paragraf 1 punkt 1 Kodeksu karnego. W ramach postępowania przeprowadzono szereg czynności, m.in. przez technika kryminalistyki oraz biegłego z zakresu pożarnictwa. Ostatecznie, eksperci ustalili, że pożar został spowodowany „wystąpieniem awaryjnego stanu pracy instalacji elektrycznej”.

– Podstawą umorzenia śledztwa było stwierdzenie braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu” – poinformowała prokurator Aleksandra Skrzyniarz, rzeczniczka Prokuratury Okręgowej w Warszawie.

Tym samym, wbrew wcześniejszym spekulacjom, to nie samochód zeroemisyjny, a instalacja elektryczna w budynku była przyczyną pożaru. Nie potwierdziły się zatem sugestie, że to któryś z zaparkowanych pojazdów doprowadził do tego – kosztownego w skutkach – zdarzenia.

Testy nie kłamią

Amerykański Instytut Ubezpieczeniowy Bezpieczeństwa Drogowego (IIHS) niedawno przetestował szereg nowych pojazdów zeroemisyjnych (BEV), m.in. takich marek jak: Ford, Tesla, Audi czy Volvo. Rezultat? Otrzymały one szereg najwyższych wyróżnień w kategoriach „odporność na awarię” oraz „unikanie i łagodzenie awarii”. „Wyróżnienia „safety pick” potwierdzają, że pojazdy elektryczne radzą sobie równie dobrze, jak modele z silnikami spalinowymi” – argumentował w wywiadzie dla CBS News prezes IIHS David Harkey. Ostatnie testy zderzeniowe (z grudnia 2021 r.), przeprowadzone przez niezależną organizację Euro NCAP, również potwierdzają bezpieczeństwo BEV. Aż cztery z pięciu zbadanych modeli uzyskały maksymalną notą pięciu gwiazdek. Wysokie wskaźniki w zakresie bezpieczeństwa czynnego i biernego otrzymują od lat również inne pojazdy elektryczne pozostałych producentów.

– Nowoczesna konstrukcja samochodów elektrycznych, jak i samych ogniw litowo-jonowych powoduje, że w przeważającej większości zdarzeń drogowych nie dochodzi do uszkodzeń akumulatora. Dodatkowa usztywniona architektura pojazdu, wynikająca ze zwartej konstrukcji baterii trakcyjnej sprawia, że cała karoseria jest bardziej wytrzymała i odporna na uderzenia – mówi Albert Kania z Centrum Badań i Analiz PSPA.

Obalić mity

Mitem są natomiast częste samozapłony pojazdów elektrycznych. Ekspertyzy Amerykańskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego (NHTSA) wskazują, że elektrolity stosowane w akumulatorach litowo-jonowych stwarzają mniejsze lub porównywalne ryzyko zapłonu względem paliw konwencjonalnych, takich jak benzyna lub olej napędowy. Trzema najbezpieczniejszymi modelami samochodów na świecie są te z napędem elektrycznym. Analogiczne wnioski płyną z testów zderzeniowych Euro NCAP – BEV nie tylko nie ustępują poziomem bezpieczeństwa swoim konwencjonalnym odpowiednikom, ale też często wypadają od nich lepiej, zdobywając wyższe noty za ochronę pasażerów. Wysoki poziom bezpieczeństwa e-pojazdów potwierdziły również badania Niemieckiego Stowarzyszenia Inspekcji Pojazdów Samochodowych (DEKRA) oraz Uniwersyteckiego Centrum Medycznego w Getyndze. Obiekty testowe poddane bocznym i czołowym próbom zderzeniowym (z prędkościami przekraczającymi standardowe procedury) pokazały, że schematy uszkodzeń były porównywalne z pojazdami napędzanymi silnikami spalinowymi.

Mniejsze przeciążenia

Co istotne, systemy wysokiego napięcia samochodów elektrycznych były niezawodnie wyłączane w razie wypadku, a pożary nie wystąpiły nawet w przypadkach silnych odkształceń akumulatora trakcyjnego. Według danych agencji non profit – Highway Loss Data Institute, roszczenia dotyczące obrażeń na skutek wypadków z udziałem pojazdów elektrycznych są o około 40% niższe niż w przypadku zdarzeń z ich spalinowymi odpowiednikami. To m.in. następstwo większej masy BEV. Badania IIHS dowodzą, że na pasażerów cięższych pojazdów oddziałują mniejsze przeciążenia, co przekłada się na łagodniejsze obrażenia ciała na podczas wypadku.

– Identyczne wnioski płyną z raportu Narodowej Agencji Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego (NHTSA). Zdaniem ekspertów zza Oceanu w wypadkach z udziałem pojazdów elektrycznych prawdopodobieństwo odniesienia obrażeń przez osoby jest mniejsze niż w przypadku pojazdów napędzanych silnikami benzynowymi i wysokoprężnymi. Mówiąc wprost: pojazdy elektryczne są bezpieczniejsze w prowadzeniu, a w testach zderzeniowych wypadają często lepiej niż spalinowe – mówi Łukasz Witkowski, wiceprezes PSPA.

Także według analiz Tesli, ryzyko zapłonu BEV jest o ponad 10 razy mniejsze w porównaniu do aut spalinowych. Z danych ujawnionych w 2018 r. wynika, że na każdy miliard przejechanych mil samochody elektryczne amerykańskiego producenta, w Stanach Zjednoczonych ulegały średnio 5 pożarom, podczas gdy pojazdy spalinowe – 55. Dla porównania, w Polsce co roku płonie kilka tysięcy samochodów. W 2018 r. było ok. 10 tys. sztuk, ale już dwa lat później tylko 7827. Dane straży pożarnej nie mówią nic o pojazdach elektrycznych.

 – Najczęstszą przyczyną samozapłonu w pojazdach silnikowych są nieszczelności w układzie paliwowym. Wypływające paliwo może zapalić się od pojedynczej iskry. Pożary bywają też wywołane rozgrzanym katalizatorem i jego kontaktem z podłożem, np. ściółką leśną czy suchą trawą. Podane powody mają jeden wspólny mianownik – dotyczą wyłącznie pojazdów konwencjonalnych. Samochody całkowicie elektryczne (BEV) nie posiadają układu paliwowego, świec i katalizatora, nie stosuje się w nich wysoce łatwopalnych paliw, takich jak benzyna, czy oleju silnikowego. Tym samym, nie niosą ze sobą ryzyka pożarów, które mogą być spowodowane budową i sposobem działania ich spalinowych odpowiedników – podsumowuje Jan Wiśniewski, Kierownik Centrum Badań i Analiz PSPA.

Edukacja przede wszystkim

Kampania elektromobilni.pl, realizowana przez PSPA oraz Krajowy Ośrodek Zmian Klimatu, to pierwsza w Polsce i jedna z najbardziej kompleksowych w Europie inicjatyw na rzecz rozwoju zeroemisyjnego transportu. Celem projektu jest edukacja i podnoszenie świadomości społecznej na temat elektromobilności. W inicjatywę zaangażowało się kilkadziesiąt podmiotów i instytucji aktywnych w obszarze zrównoważonego transportu w Polsce. Do partnerów strategicznych elektromobilnych.pl należą: ABB, BMW, Enelion, Grupa Volkswagen, Hyundai, Mercedes-Benz, Nexity, PKN ORLEN, Renault i Toyota, a do partnerów branżowych Alphabet, EFL, EV+, Garo, GO+EAuto, GreenWay, LeasePlan, LOTOS, Nissan, PKO Leasing, PRE Biel, Shell oraz Volvo. Kampania została objęta patronatem Ministerstwa Klimatu i Środowiska, Ministerstwa Rozwoju, Pracy i Technologii oraz Ministerstwa Infrastruktury. Patronat nad kampanią objęły także liczne ambasady, m.in. Niderlandów, Wielkiej Brytanii, Szwecji, Izraela, Niemiec oraz izby handlowe i kilkadziesiąt polskich samorządów.

Źródło: na podstawie PSPA